Domein de Wijngaardsberg kent een unieke wijntraditie. In een akte uit 968 worden de wijngaarden al genoemd, het oudste bewijs van wijnbouw in Nederland.
Eeuwenoude traditie
Wijnbouw in Limburg is eeuwenoud en werd hier waarschijnlijk al gebracht door de Romeinen. Dat is een sterk vermoeden, maar bewijs daarvoor is er helaas niet. Geschreven aanwijzingen zijn er wel uit de vroege Middeleeuwen. In die tijd waren er wijngaarden in een strook die liep van de Hagelanden bij Leuven, via de Haspengouw en Zuid-Limburg naar het Duitse Ahrdal en de Mittelrhein.
In het jaar 968 schenkt de Frankische koningin Gerberga bezittingen in onze streek aan de Abdij van Saint-Remi in Reims. In de schenkingsakte staan haar wijngaarden als onderdeel genoemd. Benedictijner monniken uit de Champagne komen naar Meerssen, stichten de Proosdij en gaan de wijngaarden bewerken.
Vertrek monniken
In de 15e eeuw wordt het kouder en krijgt wijnbouw in onze streek het moeilijk. Veel wijngaarden worden gerooid, alleen op de beste plekjes weet de wijnstok zich te handhaven. Zo ook op de Wijngaardsberg.
Na de verovering van de zuidelijke Nederlanden door de Fransen in 1794 werd de proosdij opgeheven. De monniken trokken weg en de wijngaarden werden gerooid. In het bos bij ons kun je de oude terrassen nog steeds zien.
Nieuwe start
Vanaf 1850 wordt het weer warmer en sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw versnelt dat nog. Zo heeft Maastricht tegenwoordig het klimaat van Dijon in de jaren ’70. Wijnbouw komt weer in zicht! In Belgisch- en Nederlands Limburg maakt men in de jaren ’60 en ’70 een voorzichtige start. Rond de eeuwwisseling komt de groei echt op gang. Ook op de Wijngaardsberg gaan er weer wijnstokken de grond in, in 2002. In de jaren erna groeit het Domein gestaag door naar 3,3 hectare.
